Hoe kiezen ChatGPT, Gemini en Perplexity hun bronnen?

Een AI-zoekmachine kiest haar bronnen in twee stappen. Eerst zoekt ze kandidaten, in een eigen index of via een externe zoekmachine, vaak met meerdere zoekopdrachten tegelijk. Daarna gebruikt het model de pagina's die de vraag of een deelvraag het duidelijkst beantwoorden, en merken die op veel plekken genoemd worden, komen vaker terug.

Dit artikel is voor ondernemers die geciteerd willen worden, niet voor wie een bronnenlijst voor een paper zoekt. De vraag "waarom noemt ChatGPT mijn concurrent en mij niet?" hoort vandaag bij het werk van een SEO bureau.

Eerst vinden, dan kiezen

Vinden is techniek. ChatGPT herschrijft je vraag tot een of meer zoekopdrachten voor zijn zoekproviders, en kan na de eerste resultaten nog preciezere zoekopdrachten sturen ^[1]. Google noemt dat bij AI Overviews en AI Mode "query fan-out": meerdere verwante zoekopdrachten over deelonderwerpen tegelijk ^[2].

Bij ChatGPT kom je alleen in aanmerking als je OAI-SearchBot toelaat, ook in je host of CDN ^[1]. Wie hem weert, verschijnt hooguit als navigatielink ^[3].

Kiezen is inhoud en vertrouwen. OpenAI rangschikt op meerdere factoren die gebruikers naar relevante, betrouwbare informatie moeten leiden, zonder gegarandeerde plaats ^[1]; Google steunt voor zijn AI-functies op dezelfde ranking- en kwaliteitssystemen als voor de gewone resultaten ^[4]. Meer maakt geen aanbieder bekend, dus wie je een geheim algoritme verkoopt, weet meer dan de makers zelf.

Waar elke engine haar kandidaten haalt

Een robots.txt die alleen aan Googlebot denkt, of een firewall die onbekende bots tegenhoudt, kan je dus uit ChatGPT, Perplexity of Claude houden zonder dat je het merkt.

Welke engine telt het meest? In België kwam in augustus 2026 78,17 % van het verkeer dat chatbots naar websites sturen uit ChatGPT, 11,13 % uit Gemini en 5,39 % uit Copilot ^[10], ^[11]. Het gaat om verkeer, niet om gebruikers, maar het toont waar je eerst kijkt.

Wat een Google-positie nog zegt

Een goede Google-positie maakt je een waarschijnlijke kandidaat, maar AI kijkt breder.

• AI Overviews. In juli 2025 stond volgens Ahrefs 76 % van de bronnen in de Google-top tien, in een meting van maart 2026 nog 37,9 %. Ahrefs wijt dat onder meer aan een nieuw model sinds januari 2026 en aan query fan-out ^[12].
• ChatGPT, Gemini en Copilot. Van de links die deze drie assistenten citeerden, stond maar 12 % in de Google-top tien voor dezelfde vraag; bij Perplexity was dat bijna een op de drie ^[13].
• Een Belgische test. Online Marketing Monkey stelde 100 vragen aan ChatGPT search. Bij 78 % van de commerciële vragen stond minstens één geciteerde site in de Google-top tien, bij informatieve vragen bij 36 % ^[14].

Door query fan-out telt ook wat rond je hoofdvraag hangt: prijs, voor- en nadelen, alternatieven. Een pagina die zo'n deelvraag helder beantwoordt, kan geciteerd worden terwijl ze voor de hoofdvraag op pagina drie staat.

In die Belgische test was bij commerciële vragen 93 % van de bronnen de eigen site van het merk, of een site die in het antwoord genoemd werd. Bij informatieve vragen wogen Amerikaanse nicheblogs (27 %), Wikipedia (23 %) en Nederlandse sites (20 %) zwaar, en haalden Belgische sites 13 % ^[14]. Het ging wel om honderd vragen op één moment, zonder vermelding van datum, model of locatie.

Wat een pagina kiesbaar maakt

Bronnen, citaten en cijfers. Onderzoekers van onder meer Princeton maten dat bronnen citeren, citaten toevoegen en cijfers toevoegen 30 tot 40 % meer zichtbaarheid gaven in gegenereerde antwoorden; keyword stuffing leverde weinig tot niets op ^[15]. Dat was wel een testopstelling met modellen uit 2023.

Vermeldingen elders. Bij 75.000 merken hing het aantal vermeldingen op het web het sterkst samen met zichtbaarheid in AI Overviews (correlatie 0,664), veel sterker dan het aantal backlinks (0,218) ^[16]. Correlatie bewijst geen oorzaak.

Deelvragen dekken, zonder trucs. Pagina's maken voor elke variant van een vraag, vooral om AI-antwoorden te sturen, valt volgens Google onder zijn spambeleid ^[4]. Eén pagina die de deelvragen beantwoordt, is iets anders:

1. Het antwoord bovenaan, in de eerste twee zinnen.
2. Eén vraag per pagina, met de deelvragen die een klant daarbij stelt.
3. Cijfers met bron en datum, en een zichtbare datum van de laatste update. OpenAI raadt gebruikers zelf aan te controleren wanneer een bron bijgewerkt is ^[1].
4. Je gemeente en regio in de tekst. Voor lokale vragen gebruikt ChatGPT een geschatte locatie op basis van het IP-adres ^[1].

Waarom je concurrent wel genoemd wordt

Het volledige stappenplan staat in vindbaar worden in ChatGPT. Of een llms.txt-bestand of extra structured data helpt, lees je in llms.txt en structured data.

Zo meet je welke bronnen AI in jouw sector gebruikt

1. Stel 20 tot 30 vragen op die je klanten echt stellen, in het Nederlands én het Frans als je in beide talen verkoopt.
2. Stel elke vraag meerdere keren in elke engine. AI Overviews en AI Mode kunnen andere modellen gebruiken en dus andere links tonen ^[2]; meet ze apart.
3. Noteer de geciteerde domeinen. De vijf of tien die telkens terugkomen, zijn de plekken waar je vermeld wil worden.
4. Herhaal maandelijks met dezelfde lijst.
5. Volg het verkeer. ChatGPT voegt utm_source=chatgpt.com toe aan links naar je site ^[17]; hoe je UTM-codes leest, legt Cédric uit in UTM-codes uitgelegd. Voor Copilot toont Bing Webmaster Tools sinds februari 2026 een rapport in publieke preview ^[18].

Wil je niet zelf beginnen? De gratis scan maakt een nulmeting van je zichtbaarheid in ChatGPT, Gemini, Perplexity en Google AI Overviews.

Een plaats in de bronnen kun je niet kopen. ChatGPT toont in België wel advertenties, maar die staan onder het antwoord en adverteerders kunnen de antwoorden niet sturen ^[19]. Hoe dat werkt, lees je in ChatGPT Ads in België.